فناوری

اینترنت ۲۵ درصد ارزان شد اما نه برای کاربران؛ چرا؟

ابتدای این هفته معاون وزیر ارتباطات از ارزان شدن پهنای باند‬⁩ اینترنت زیرساخت خبر داد. اگرچه در ابتدا بسیاری از رسانه‌ها از ارزان شدن ۲۵ درصدی اینترنت خبر دادند اما واقعیت این است که وزارت ارتباطات اینترنت را ۲۵ درصد ارزان‌تر به شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت می‌فروشد. اما آیا این کاهش قیمت به کاربر نهایی هم می‌رسد؟ ظاهرا خیر. شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت در گفتگو با دیجیاتو با بیان استدلال‌هایی می‌گویند که این کاهش قیمت برای کاربر نهایی تاثیرگذار نخواهد بود و عملاً قرار نیست اینترنت ارزان شود.

شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت ثابت در سال‌های اخیر نتوانستند متناسب با سرعت رشد اینترنت موبایل، رشد کنند و با ریزش کاربران خود در چند سال گذشته و البته افزایش نداشتن قیمت اینترنت، دچار مشکلات مالی بسیاری شدند. از طرفی وزارت ارتباطات هم بارها با افزایش قیمت اینترنت چه در اپراتورهای ثابت و چه در اپراتورهای موبایل، مخالفت کرده است؛ مخالفتی که البته وزیر ارتباطات از آن به عنوان یک دستاورد یاد می‌کند، به گفته مدیران شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت برای آن‌ها گران تمام شده است.

آسیاتک:

«کاهش ۲۵ درصدی صرفا مانع افزایش قیمت اینترنت می‌شود»

اتفاقی که در حال حاضر از سوی وزارت ارتباطات رخ داده و حکایت از ارزان شدن ۲۵ درصدی پهن باند به اپراتورها دارد نیز در راستای همین سنگرگیری در برابر افزایش قیمت اینترنت برای مصرف‌کننده است، نه کاهش ۲۵ درصدی قیمت برای مصرف‌کننده. «محمد علی یوسفی زاده» مدیرعامل آسیاتک که بزرگ‌ترین شرکت خصوصی ارائه دهنده اینترنت ثابت پس از مخابرات است، با ذکر همین نکته می‌گوید که وزارت ارتباطات سعی کرده با این کار بخشی از هزینه‌های اضافی که طی این سال‌ها به اپراتورها وارد شده را جبران کند و تا مانع از گران شدن اینترنت شود. مدیرعامل آسیاتک در همین رابطه به دیجیاتو گفت:

 «نباید این تصور به وجود بیاید که اینترنت برای کاربر نهایی ارزان می‌شود. این پروسه در ادوار گذشته هم وجود داشته، شرکت ارتباطات زیرساخت اعلام می‌کرد هر زمان که ۲۵ درصد مصرف اینترنت رفت بالا، قیمت اینترنت برای ما ۲۵ درصد به پایین می‌آید. در سال‌های پیش نیز این اتفاق رخ داده و تا سال ۹۷ ادامه داشت اما اخیرا متوقف شده بود. در صورتی که ما در حال ضرر دادن کامل بودیم و دولت حالا این مساله را جبران کرده است.»

یوسفی زاده به دیجیاتو می‌گوید در واقع دولت با این تغییر ۲۵ درصدی، نسبت زنجیره را با قیمت تمام شده برابر کرده است و از جیب خود کم کرده تا تعرفه مشترک نهایی زیاد نشود: «ما نسبت به این مساله که چرا نمی‌توان اینترنت را گران کرد بارها اعتراض داشتیم و از دولت خواسته بودیم که به ما کمک کند تا ما هم هزینه‌ها را بالا نبریم.»

مدیرعامل آسیاتک در پاسخ به این پرسش دیجیاتو که آیا اپراتورها می‌توانند با مصوبه اخیر از سود خود کمتر کنند تا وارد یک میدان رقابتی شوند و اینترنت را ارزان‌تر ارائه کنند یا خیر، می‌گوید:‌ «نه هیچکس نمی‌تواند این کار را انجام دهد. صورت‌های مالی ما که در بورس است و می‌بینید که حاشیه سود ۵ درصد دارد؛ آن هم با ۱۰۰۰ میلیارد سرمایه‌گذاری که اگر شخص آن را بانک بگذارد، بیشتر سود می‌کند.»

او تاکید دارد که اپراتورهای ارائه دهنده اینترنت، گران‌ترین اینترنت دنیا را می‌خرند و ارزان‌ترین اینترنت را به دست مشتریان می‌رسانند.

او در پاسخ به این سوال که مصوبه اخیر چه کاری در زمینه قیمت اینترنت می‌کند و آیا به آنها جزییات موضوع ابلاغ شده یا خیر به دیجیاتو می‌گوید: «در نهایت این مصوبه می‌تواند مانع از رشد قیمت اینترنت برای مصرف کننده شود. در سال‌های اخیر همه چیز گران شد جز اینترنت و دولت سعی کرده با این تدبیر بتواند مانع از گرانی آن شود. مصوبه هنوز به ما ارائه نشده و احتمالا از هفته آينده به ما ارائه خواهد شد.»

یوسفی زاده می‌گوید گمانه زنی‌ها بر اینست که در مصوبه اخیر قیمت اینترنت برای ارائه دهندگان اینترنت ثابت ۲۵ درصد کاهش داشته و برای اپراتورهای موبایل و مخابرات، ۱۵ درصد؛ هرچند از این ارقام مطمئن نیست.

پیشگامان:

«در مدل جدید فروش اینترنت، با افزایش مصرف کاربر درآمد ما بیشتر نمی‌شود»

از سوی دیگر «محمدرضا کریمی»، رییس هیات مدیره شرکت پیشگامان نیز در گفتگو با دیجیاتو تاکید دارد که هزینه‌های مرتبط با تامین پهن باند شرکت‌ها نهایتا ۲۰ تا ۲۵ درصد هزینه‌های کل یک شرکت ارائه دهنده اینترنت را در برمی‌گیرد:

«نگرانی ما هم اینست که این خبر طوری رسانه‌ای شده که اینترنت باید ارزان شود، تمام کالاهای اساسی و نان و خوراک هم در این مدت گران شده اما اینترنت قیمتش ثابت مانده است. هزینه جاری شرکت‌ها بسیار بالا رفته و اگر الان دقت کنید تقریبا هیچ شرکت ارائه دهنده اینترنتی نه تبلیغات محیطی دارد و نه تلویزیونی چرا که هزینه‌ها آنقدر بالا رفته که نمی‌توان به این نوع اقدامات مارکتینگی پرداخت.»

کریمی می‌گوید مصرف اینترنت کاربران در ایام شیوع کرونا بالا رفته اما تعداد مشتریان تکان نخورده است:‌ «در واقع مشتریان همان مشتریان هستند و سرانه مصرف و الگوی مصرف‌شان تغییر پیدا کرده که این خودش هم محتمل هزینه‌هایی برای ما شده است. طی چند روز ما بیش از دو سه برابر مصرف داشتیم و برای اینکه بتوانیم پاسخگوی این نیازها باشیم باید تجهیزات خود را تغییر می‌دادیم و همین مساله با دلار ۲۵ هزار تومانی انجام شد.»

رییس هیات مدیره پیشگامان اعلام می‌کند که در گذشته و زمانی که اینترنت به صورت گیگابایتی فروخته می‌شد، مساله افزایش مصرف می‌توانست سود بالایی برای شرکت‌ها داشته باشد اما در حال حاضر به خاطر سرویس‌های غیرحجمی، این مساله برای شرکت‌ها سود مالی خاصی ندارد: «اگر مصرف مثلا ۵۰ درصد بالا برود از آنسو سود ما نهایتا ۱۰ تا ۱۵ درصد بالا می‌رود. در واقع بالا رفتن مصرف با بالا رفتن سود شرکت‌ها به خاطر مدل جدید فروش اینترنت در سال‌های اخیر، اصلا همخوانی ندارد.»

کریمی در پاسخ به این پرسش که آیا با ارزان شدن ارز و دلار می‌توان امیدوار بود که اینترنت هم ارزان شود، تقریبا این موضوع را نیز رد می‌کند: «هزینه‌های مختلفی در شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت وجود دارد و تامین قطعات و زیرساخت هم ۱۰ تا ۲۰ درصد هزینه‌های جاری یک شرکت است. آنقدر هزینه‌ها در این ایام بالا رفته که همه این موارد می‌تواند ضررهای پیش آمده را جبران کند و صرفا مانع از افزایش قیمت اینترنت شود.»

شاتل موبایل:

«اگر زیرساخت اینترنت مجانی بدهد هم قیمت کم نمی‌شود»

«آرش کریم بیگی» مدیرعامل شاتل موبایل و البته کارشناس و خبرنگار حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز در پاسخ به این سوال که آیا قرار است مصوبه جدید رگولاتوری منجر به کاهش قیمت اینترنت برای کاربران نهایی شود یا خیر، به دیجیاتو می‌گوید با توجه به سهم هزینه اینترنت زیرساخت از مجموع هزینه های اپراتورها و همینطور افزایش شدید سایر هزینه های اپراتورها به ویژه در حوزه قیمت ارز و تورم این موضوع چندان شدنی به نظر نمی‌رسد. او این موضوع را اینطور توضیح می‌دهد:

«قیمت پهنای باند اینترنتی که اپراتورها از زیرساخت خریداری میکنند چند درصد قیمت تمام شده اپراتور برای سرویس دهی است؟ عناصر بسیاری در این بین وجود دارد و تنها مساله، قیمت پهنای باند اینترنت نیست. قیمت پهنای باند برای اینترنت ثابت شاید ۱۰ درصد و در اینترنت موبایل تقریبا ۵ درصد از مجموع هزینه های اپراتورها را تشکیل می‌دهد و هزینه‌هایی نظیر تجهیزات فنی، هسته شبکه، شبکه انتقال، سایت های محلی، نیروی انسانی، بازاریابی و فروش، نگهداری شبکه، حق پروانه و تسهیم درآمد، بخش اعظم هزینه های یک اپراتور ثابت و یا همراه را تشکیل می‌دهد. موضوع اینجاست که اگر ۲۵ درصد هزینه پهن باند اینترنت برای اپراتورها ارزان شود و فرض کنیم در یک اپراتور این هزینه ۵ درصد کل هزینه های آن است، در واقع ۲۵ درصد از ۵ درصد کل هزینه‌ها کاهش می‌یابد و عملا قیمت تمام شده ۱.۲۵ درصد پایین آمده است.»

او با اشاره به این موضوع که در سال‌های اخیر، تعرفه اپراتورها در ایران با وجود رشد نرخ دلار بالا نرفته است، می‌گوید که در این مدت هزینه‌های ارزی این شرکت‌ها که بخش قابل توجهی از هزینه‌های فنی را تشکیل می‌دهد، بسیار بالا رفته: «این شرکت‌ها درآمد ریالی دارند و هزینه‌های قابل توجه دلاری. در کنار این موارد، هزینه‌های مارکتینگ و نگهداری به شدت بالا رفته است و اگر تا الان اینترنت گران نشده، دلیلش این است که همه شرکت‌ها فعلا دارند از مارجین و هزینه‌های خودشان می‌زنند.»

کریم بیگی می‌گوید ترافیک بعد از پاندمی کرونا به طور مشهودی بالاتر رفته اما از آنسو هزینه‌ها هم بسیار بیشتر شده و در حوزه اینترنت همراه، حاشیه سود علیرغم افزایش میزان تراکنش کاهش یافته است: «این کاهش تعرفه بخش خاصی از زیان یا حداقل عدم نفعی که اپراتورهای ارائه دهنده اینترنت داشتند را جبران می‌کند. بگذارید اینطور بگویم که اگر کلا اینترنت را رایگان به این شرکت‌ها هم بدهد در نهایت ۵ تا ۱۰ درصد هزینه‌های آنها در بهترین حالت کاهش می‌یابد.»

مدیرعامل شاتل موبایل با یادآوری اینکه تنها کالا و خدمتی که طی سال‌های اخیر بدون افزایش تعرفه یا با کمترین میزان افزایش تعرفه در اقتصاد ایران عرضه می‌شود خدمات مخابراتی ثابت و سیار بود، باور دارد که شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت با افزایش هزینه‌ی قابل توجهی طی یک سال گذشته مواجه بودند و در ذات کسب و کار باید منافع تجاری طرفین حفظ شود و حالا بخشی از این اتفاق با کمک وزارت ارتباطات رخ داده است. او باور دارد ایران یکی از ارزان‌ترین اینترنت‌های موبایل را در دنیا دارد و امکان کاهش تعرفه ها و حتی حفظ بلندمدت تعرفه های فعلی عملا وجود نخواهد داشت.

نظر شما درباره قیمت اینترنت در ایران چیست و آیا منتظر کاهش آن هستید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا