فناوری

چرا عرصه فعالیت اپلیکیشن‌های تغذیه و خودمراقبتی در ایران خلوت است؟

عرصه فعالیت اپلیکیشن‌های خودمراقبتی و تغذیه بسیار خلوت‌تر از حوزه‌های دیگر اکوسیتم نوآوری در کشور است. این در حالی است که اگر قرار باشد دایره را کمی بزرگ‌تر کنیم و این موضوع را در عرصه فعالیت‌های سلامت محور بررسی کنیم؛ اپلیکیشن‌های سلامت‌الکترونیکی مدام در رشد و توسعه از یکدیگر پیش می‌گیرند.

اما ماجرای اپلیکیشن‌های خودمراقبتی که مجموعه از امکانات شامل رصد و تحلیل برنامه غذایی، ورزش روزانه، تحلیل وضعیت روحی و سلامت روانی را ارائه دهند بسیار اندک هستند. در واقع کرفس و مانکن به عنوان دو اپلیکیشن شناخته شده این حوزه در حال حاضر تنها فعالان خودمراقبتی با تمرکز بر جریان تغذیه هستند.

روند پیچیده تولید تا ارائه محصول

«حمید رفیعیان»، هم‌بنیان‌گذار کرفس با اشاره به اینکه کم بودن تعداد اپلیکیشن‌های خودمراقبتی در دنیا و ایران فارغ از دلایل جزئی متعدد، دو دلیل عمده دارد، گفت: «پیچیدگی تولید از برنامه‌نویسی تا محصول نهایی، ورود به این حوزه را سخت کرده است. برنامه‌نویسی برای برنامه‌هایی از این دست بسیار سخت، پیچیده و زمان‌بر است. به جرات می‌توان گفت این روند شاید چند ده برابر اپلیکیشن‌های مارکت‌پلیس باشد.»

«حمید رفیعیان»، هم‌بنیان‌گذار کرفس

به گفته او پیچیدگی اپلیکیشن‌های خودمراقبتی بسیار بالاست و صرفا مبتنی بر یک صفحه اصلی نیستند.

او همچین بیزینس مدل اپلیکیشن‌های خود مراقبتی را سخت توصیف کرد و گفت: «بیزینس مدل اپلیکیشن‌های خودمراقبتی بسیار بالاست. علاوه بر این اکوسیستم استارتاپی ایران خیلی کوچک است و برای ورود به هر حوزه‌ای افراد به تجربه موفق استارتاپ‌های قبلی توجه می‌کنند.»

به باور رفیعیان حوزه‌هایی غیر از خود مراقبتی تجربه‌های موفق بیشتری دارند، همین موضوع هم در نهایت جذابیت بیشتری برای ورود به فضاهایی با اطمینان از موفقیت ایجاد می‌کند.

دنیای پیچیده اپ‌های خود مراقبتی

اما پرسش حالا اینجاست که چالش‌های طراحی تا اجرای اپلیکیشن‌های خودمراقبتی چه موضوعاتی هستند. برخی بر این باورند که پیچیدگی از دولوپمنت تا نگهداری و پشتیبانی در این فضا ادامه دارد. بر اساس آمار موجود در کرفس بیش از 6 میلیون کاربر ثبت‌نامی وجود دارد که همین موضوع منجر به دریافت روزانه بیش از 12 میلیون درخواست توسط این اپ می‌شود. به هر روی مدیریت این موضوع همچنان هم دشوار و زمان‌بر است.

هم‌بنیان‌گذار کرفس با تاکید دوباره بر پیچیدگی‌های بیزینس مدل در اپلیکیشن‌های خودمراقبتی گفت: «ما تلاش کردیم بیزینس‌ مدل‌های مختلفی را امتحان کنیم؛ اما در نهایت بیزینس مدل اشتراکی بهترین نتیجه را داد. از طرفی دیگر بخش تولید محتوا هم در چنین اپلیکیشن‌هایی همراه با چالش است.»

رفیعیان با اشاره به اینکه در اپلیکیشن‌هایی که کالری شماری را مبتنی بر ارائه خدمات سلامت ارائه می‌دهند، دسترسی به اطلاعات مربوط به غذاهای محلی بسیار دشوار است، گفت: «در این روند باید دیتا بیس گسترده‌ای از میزان کالری غذاهای محلی ایرانی در دسترس باشد.»

او در اختیار داشتن این دیتا بیس و تلاش برای ساخت آن را بزرگترین مزیت رقابتی این پلتفرم عنوان کرد و گفت: «این کار موضوع دشواری است و از طرفی در ایران آزمایشگاه شاخصی برای تعیین میزان کالری وجود ندارد. از همین رو بعد از گسترده شدن فعالیت‌های کرفس، تعیین کالری را بعد از پخت و بررسی مواد تشکیل دهنده در گروه کرفس انجام می‌دهیم.»

یک حوزه پرچالش اما جذاب

ادامه کار یک کسب‌وکار با همه چالش‌ها و پیچیدگی‌های آن چرا باید همچنان جذاب باشد؟ آیا مارتونی که با تعداد شرکت‌کنندگان کم جذاب است یا دلیل دیگری برای ادامه کار وجود دارد؟

رفیعیان در ادامه توضیحات خود با اشاره به اینکه فارغ از بحث شعاری بودن در این کسب‌وکار، اینکه به بالا رفتن سطح سلامت و کیفیت جامعه کمک شود جذاب است، گفت: «رشد تعداد کاربران موضوع جذابی است. در این روند بررسی تغییرات مثبت و بهبود سلامت کاربران جذابیت قابل توجهی برای ما دارد. این موضوع تا جایی است که اگر در حوزه‌ دیگری با همین میزان درآمد فعالیت داشتیم میزان رضایت‌مندی از کار تا این اندازه نبود.»

او در پاسخ به این پرسش که اساسا اپ‌های خارجی رقیب محسوب می‌شوند یا باید آنها را در فاز کاری متفاوتی بررسی کرد، گفت: «فضای بازار اپلیکیشن‌های خودمراقبتی و تغذیه به گونه‌ای است که بر خلاف اپ‌های حوزه‌های دیگر محدودیتی وجود ندارد و افراد می‌توانند از سرویس‌های خارجی هم استفاده کنند.»

رفیعیان در ادامه توضیحات خود در اینباره با تاکید بر اینکه سرویس‌های خارجی قطعا رقیب محسوب می‌شوند، گفت: «این که افراد با وجود اپ‌های خارجی در دسترس، از گزینه ایرانی استفاده می‌کنند به معنی ورود اپ‌های ایرانی به جریان رقابت است و این نکته به رشد در این حوزه کمک بیشتری هم می‌کند.»

هم‌بنیان‌گذار کرفس تعهد به سرویس و علمی بودن اطلاعات در این اپلیکیشن را یک مزیت رقابتی قابل توجه توصیف کرد و گفت: «جلب اعتماد کاربران همیشه یکی از بهترین بخش‌های کار کرفس است.»

پاسخ به نیاز کاربر از صفر تا 100

«سینا زارعی»، مدیرعامل مانکن هم دلیل تعداد اندک اپلیکیشن‌های خودمراقبتی را تفاوت عملکرد این اپلیکیشن‌ها و همچنین حضور کم سرمایه‌گذاران در این حوزه و مقوله درآمدی دانست و گفت: «فرایندی که در این اپلیکیشن‌ها انجام می‌شود بسیار پیچیده و بر اساس حضور چندین متخصص در حوزه‌های متفاوت است.»

او در ادامه توضیحات خود با اشاره به حجم فعالیتی که باید در پشتیبانی اپلیکیشن‌های خودمراقبتی انجام شوند، گفت: «همین حجم بالای کار منجر شده استارتاپ‌ها این حوزه را برای فعالیت کسب‌وکار خود انتخاب نکنند. در اپلیکیشن‌های خودمراقبتی، صفر تا 100 نیاز کاربر باید داخل برنامه پاسخ داده شود و این موضوع کار را پیچیده‌تر می‌کند.»

او در پاسخ به این پرسش که چه چالش‌هایی در مسیر طراحی تا اجرای اپلیکیشن‌های خودمراقبتی وجود دارد، گفت: «یکی از این چالش‌ها گرد هم جمع کردن افرادی است که بتوانند با تخصص‌های مختلف در تیم فعالیت کنند. دشواری این موضوع به دلیل تعداد تخصص‌های زیادی است که برای راه‌اندازی اپلیکیشن‌های خودمراقبتی مورد نیاز است.»

او در ادامه توضیحات خود گفت: «در یک اپلیکیشن خودمراقبتی جامع، باید به بخش‌هایی همچون ورزش، تغذیه، روانشناسی و حتی انگیزش کابران برای ادامه مسیر توجه کرد. بنابراین جمع کردن افراد متخصص در همه این حوزه‌ها و ارائه خدمات به کاربران به طور کامل کار را همیشه مشکل می‌کند.»

مدیرعامل و بنیان‌گذار مانکن با اشاره به اینکه کالری مواد غذایی که مصرف جهانی دارند از منابع رسمی خارجی استخراج می‌شود، در توضیح خود درباره روند تهیه دیتا بیس مواد خوراکی بومی و ایرانی گفت: «در مورد منابع غذایی بومی و خوراک‌های ایرانی کار سختی را در پیش داریم و بررسی کالری آنها کار دشواری است.»

او همچنین کنترل بازخورد کاربران در شرایطی که نتیجه و هدف مورد نظرشان حاصل نمی‌شود را هم یکی از چالش‌ها عنوان کرد.

از بازخوردهای مثبت تا راهی برای ادامه

بنیان‌گذار مانکن، دریافت بازخورد کاربران را یکی از جذاب‌ترین بخش‌های فعالیت در این حوزه توصیف کرد و گفت: «خیلی از کاربران در مناطقی دور از مرکز زندگی می‌کنند و امکان دسترسی به پزشک تغذیه برایشان فراهم نیست. همچنین برخی کاربران به دلیل هزینه‌های سنگین دریافت مراقبت‌های حوزه سلامت فردی امکان دریافت چنین سرویس‌هایی از تیم پزشکی را نداشته‌اند. ارائه خدمات به این دسته‌ از کاربران همواره جذاب و قابل توجه بوده است.»

به گفته او اپلیکیشن مانکن بازخوردهای قابل توجهی از طرف کاربرانی دریافت کرده که به دلیل مشکلات فیزیکی و معلولیت از خانه با استفاده از مانکن به سمت سلامت فردی بیشتر پیش رفته‌اند.

بنیان‌گذار مانکن جذابیت استفاده از اپلیکیشن‌های ایرانی را ارائه اطلاعات درباره خوراک‌های ایرانی عنوان کرد و درباره انتخاب اپلیکیشن‌های خارجی از طرف کاربران ایرانی گفت: «اپلیکیشن‌های خارجی در حوزه تکنولوژی و ارائه امکاناتی که به روند بومی مرتبط نیست به شکل واقع‌بینانه‌ای بهتر از برنامه‌های ایرانی هستند.»

او در توضیح پیشرو بودن اپ‌های خارجی در جریان تکنولوژی گفت: «امکاناتی همچون گام‌شماری دقیق، تحلیل و رصد خواب شبانه، محاسبه دقیق متابولیسم و مواردی از این دست که در اتصال اپلیکیشن‌های سلامت فردی با مچ‌بندها و ساعت‌های هوشمند ممکن می‌شود، یکی از مهم‌ترین دلایل انتخاب این اپلیکیشن‌ها از طرف کاربران است.»

فضای رقابتی جدی با اپلیکیشن‌های خارجی

بنیان‌گذار مانکن اپلیکیشن‌های خودمراقبتی خارجی را رقیبی جدی برای اپ‌های ایرانی در این حوزه توصیف کرد و گفت: «این اپلیکیشن‌ها حتی در حوزه کالری شماری هم ورود کرده و با ارائه امکانات فراسی زبان گزینه مناسبی در اختیار کاربران قرار داده‌اند. اما مزیت رقابتی اپلیکیشنی مثل مانکن برای کاربران ارائه امکانات رایگان بیشتر است.»

به نظر می‌رسد دایره امکاناتی که به طور رایگان از طرف اپ‌های ایرانی در اختیار کاربران قرار گرفته بسیار گسترد است.

زارعی نیز با تاکید این موضوع در پایان گفت: «در مانکن جزئیات دقت زیادی شده و این موضوع را در مسیر ارائه امکانات مناسب به کاربران ضروری می‌دانیم. همچنین در مانکن تلاش شده تجربه کاربری و دسترسی خوبی برای کاربران ایجاد شود.»

به هر حال داشتن یک برنامه غذایی مناسب که به افراد کمک کند تا سلامت عمومی خود را مدیریت کنند، ضرورت دارد. از این قبیل برنامه‌ها هم می‌توان در اپ‌های خودمراقبتی پیدا کرد. هرچند تعداد استارتاپ‌های این حوزه کم است اما چالش‌های پیش رویشان پیامی است برای بررسی بیشتر این بازار و بازخوانی فضای بکری که همچنان امکان فعالیت در آن وجود دارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا